හැඳින්වීම
සමාජ කණ්ඩායම් මඟින් කාමරයක් සොයා ගැනීම, ගමන් පහසුකම්, උත්සව, රැකියා අවස්ථා හෝ හදිසි තොරතුරු මිනිත්තු කිහිපයකින් ලබාගත හැක. නමුත් එම කණ්ඩායම්ම ඉතා ඉක්මනින් භීතිය, කටකතා, වංචා හෝ පෞද්ගලික තොරතුරු ද පැතිරවීමටත් භාවිතා විය හැක.
ඒ නිසා වැදගත් දේ වන්නේ කණ්ඩායම් වලට සම්බන්ධ වී “අවිශ්වාසයෙන් සිටීම” නොව, ඒවා සීමාවන් සහිතව, විචාරශීලීව සහ නිවැරදි අපේක්ෂාවන් සමඟ භාවිතා කිරීමයි.
පෙනෙන දේ පමණක් විශ්වාස නොකිරීම
යම් පුද්ගලයෙකු නිතරම පළ කිරීම් සිදු කිරීම, විශ්වාසයෙන් යුතුව කතා කිරීම, හෝ සාමාන්ය සම්බන්ධතා (mutual contacts) බහුලව තිබීම පමණක් ඔහුගේ හෝ ඇයගේ තොරතුරු සත්ය බවට සාක්ෂියක් නොවේ. විශාල කණ්ඩායම් වලදී වැරදි උපදෙස් හදිසි බවක් හෝ භාවාත්මකත්වයක් දක්වන නිසා ඉතා වේගයෙන් පැතිර යා හැක. හොඳින් කළමනාකරණය කළ කණ්ඩායම් ගැටලු අඩු කරන අතර, නරක කණ්ඩායම් ඒවා තවත් වැඩි කරයි.
වට්ස් ඇප් යෙදුම මගින්ම නිලවශයෙන්ම පවසන්නේ වංචා හඳුනා ගැනීම පිළිබඳ දැනුවත් වීම, නිල යෙදුම පමණක් භාවිතා කිරීම, කණ්ඩායම් ආරක්ෂිතව පවත්වා ගැනීම සහ තමන්ව කණ්ඩායම්වලට එක් කළ හැක්කේ කවුද යන්න පාලනය කළ යුතු බවයි. බොහෝ වාර ගණනක් ඉදිරියට යොමු කරන ලද (forwarded) අන්තර්ගතයන් පිළිබඳව විශේෂ අවධානයෙන් යුතුව කටයුතු කළ යුතු අතර, ඒවා ස්වයංක්රීයව සත්ය ලෙස පිළිනොගත කළ යුතුය.
ප්රායෝගික ආරක්ෂක නීති
● කිසි විටෙකත් ගමන් බලපත්රය, වීසා බලපත්රය, බැංකු විස්තර හෝ වැටුප් පත්රිකා කණ්ඩායම් වල පළ නොකරන්න.
● තිරපිටපත් ස්ථිර ලෙස සලකන්න; කණ්ඩායම් වල බෙදා ගත් පසු, ඒවාට මුල් කණ්ඩායමෙන් ඔබ්බට ද යා හැකිය.
● කාමර, ටිකට්පත්, පරිත්යාග මුදල් හෝ පාවිච්චිකරන ලද භාණ්ඩ සඳහා මුදල් යැවීමට පෙර අදාළ පුද්ගලයාගේ අනන්යතාවය නිසි ලෙස තහවුරු කළ යුතුය.
● කේත, මුරපද හෝ ගිණුම් තොරතුරු ඉල්ලා සිටින සබැඳි (links) සම්බන්ධයෙන් විශේෂ අවධානයෙන් කටයුතු කළ යුතුය. ෆිෂිං (phishing) හා අනන්යතා අනුකරණය පිළිබඳව සයිබර් ආරක්ෂක අධිකාරීන් විසින් නිතර අනතුරු ඇඟවීම් සිදු කරයි.
● හැකි සෑම අවස්ථාවකම පුද්ගලික මතභේද විශාල පොදු කණ්ඩායම් හරහා සාකච්ඡා කිරීමෙන් වැළකී සිටිය යුතුය.
මානසික ව්යාකූලතාවයෙන් වැළකී සමාජ කණ්ඩායම් සුදුසු ලෙස භාවිතා කිරීම
● සමහර කණ්ඩායම් නිහඩ (mute) කර තබාගැනීම.
● ඔබගේ ජීවිතයට සැබවින්ම උපකාරී වන කණ්ඩායම් වල පමණක් රැඳී සිටීම.
● පීඩනය පමණක් ඇති කරන කණ්ඩායම් වලින් ඉවත් වීම.
● එකම අපහසුවට පත් කරන්නා වූ සංවාද නැවත නැවත කියවීම වෙනුවට, ප්රයෝජනවත් පළ කිරීම් ඔබගේ පෞද්ගලික සටහන්වල (personal notes) සුරක්ෂිත කර ගැනීම.
➢ LankaConnect වැනි කණ්ඩායම් හොඳ උදාහරණයක් විය හැක. එය ශ්රී ලංකාවේ සේවකයින් සඳහා සහයෝගය, සම්බන්ධතාවය සහ ප්රායෝගික තොරතුරු ලබාදීමට නිර්මාණය කර ඇති අතර, එකම අවුල් සහගත සංවාදයක් වෙනුවට විවිධ අවශ්යතා සඳහා වෙන වෙනම කණ්ඩායම් තිබීමද වැදගත් වේ.
● ඔබ කණ්ඩායම් පරිපාලකයකු (group admin) ලෙස කටයුතු කරන්නේ නම්, නීති පැහැදිලිව ස්ථාපිත කළ යුතුය.
➢ වංචනික අරමුදල් එකතු කිරීම් තහනම් කිරීම, ලේඛන අයුතු ලෙස පළ කිරීම වැළැක්වීම, හිරිහැර කිරීමෙන් වැළකීම, සහ අවසරයකින් තොරව පෞද්ගලික සම්බන්ධතා තොරතුරු බෙදා නොගැනීම යනාදිය ඒ අතර වේ.
● ඔබ කණ්ඩායමකට එක්වන්නේ නම්, එහි පැහැදිලි අරමුණක් තිබේද යන්න පරීක්ෂා කළ යුතුය. රැකියා, නිවාස, උත්සව හෝ සහාය කණ්ඩායම්වලට එකම ආකාරයේ කතා ශෛලියක් හෝ එකම ආකාරයේ පණිවිඩ අවශ්ය නොවේ.
නිගමනය
සමාජ කණ්ඩායම් යනු “විශ්වාස කළ යුතු පවුලක්” නොව උපකරණයක් පමණි. ඒවා තොරතුරු, අවස්ථා සහ සම්බන්ධතාව සඳහා භාවිතා කළ යුතු නමුත් ඔබගේ පෞද්ගලිකත්වය, මුදල් සහ මානසික සැනසීම ආරක්ෂා කරගැනීමද කළ යුතුය.
හොඳින් පාලනය කරන ලද සහ සැබෑ සහාය මත ගොඩනැගූ කණ්ඩායම් තිබේ නම්, එය දෛනික ජීවිතය පහසු කරයි.
Comments