ලිපියට සම්බන්ධ වැදගත් සෙවුම්: පොලිස් ප්රශ්න කිරීමේ අයිතිවාසිකම්, නිශ්ශබ්දව සිටීමේ අයිතිය, පොලිස් සෝදිසි අයිතිවාසිකම්, විදේශ කම්කරුවන් සහ ඊශ්රායල් පොලිසිය, ඊශ්රායලයේ නීතිඥයෙකු ලබා ගැනීමේ අයිතිය, LankaConnect මාර්ගෝපදේශය.
හැඳින්වීම
පොලිස් සම්බන්ධතාවයකින් පසු බොහෝ සේවකයන් එම සිදුවීම නැවත සිහි කරමින්, තමන්ට සැබවින්ම තිබුණ අයිතිවාසිකම් කුමක්දැයි ප්රශ්න කරති. සත්යය නම් අයිතිවාසිකම් පවතින තත්ත්වය මත වෙනස් වන බවයි. වීදියේ සිදුවන ඉක්මන් පරීක්ෂාවක්, කාමරයක් තුළ කරන සෝදිසි කිරීමක්, දිගු ප්රශ්න කිරීමක්, සහ නිල අත්අඩංගුවට ගැනීමක් යනු එකම තත්ත්වයක් නොවේ. එමෙන්ම ඒවාට අදාළ වන අයිතිවාසිකම්ද ඔබ සිටින අවස්ථාව අනුව වෙනස් වේ.
මෙම ලිපිය එම ප්රශ්නයේ ප්රායෝගික පැතිකඩ පිලිබද අවධානය යොමු කරයි. ඔබ ඉක්මන් නොවිය යුතු දේ, සන්සුන්ව ඔබට කියා සිටිය හැකි දේ, සහ ආතතිය හෝ භාෂා ගැටලු හේතුවෙන් සියල්ල අපහසු වන අවස්ථාවල ඔබව ආරක්ෂා කරන පුරුදු මොනවාද යන්න පිළිබඳව මෙහි ඇතුළත් ය.
සන්සුන්ව සිටීම සහ අනුමාන කිරීම නැවැත්වීම
ඈත් වීමට උත්සාහ කිරීම, දේවල් සඟවා ගැනීම හෝ අවුල් සහගත තත්ත්වයක් ශාරීරික ගැටුමක් බවට පත් කිරීම යන ක්රියා ප්රතිඵල තවත් නරක අතට හැරේ. තත්ත්වය සාධාරණද අසාධාරණද යන්න නොසලකා මෙම මූලික නියමය සැමවිටම එකසේ වලංගු වේ.
දෙවැනි නියමය වන්නේ ඔබට තේරුම් ගැනීමට නොහැකි ප්රශ්නවලට අනුමාන කරමින් පිළිතුරු නොදී සිටීමයි. කතා වේගය අඩු කරන ලෙස හෝ සරල භාෂාවකින් පැහැදිලි කරන ලෙස ඉල්ලා සිටීම, පීඩනය යටතේ ලබා දෙන වැරදි පිළිතුරක් පසුව නිවැරදි කිරීම, විරාමයක් ගෙන පැහැදිලි කිරීමකට වඩා අපහසු විය හැක.
වීදියේ හෝ නිවසේදී ඇසෙන ප්රශ්න
පොලිසිය ඔබ කවුද, ඔබ ජීවත් වන්නේ කොහේද, ඔබ වැඩ කරන ස්ථානය කොහේද සහ ඔබ එහි කරන්නේ කුමක්ද යන්න වැනි ප්රශ්න ඇසිය හැක. මූලික හඳුනාගැනීමේ තොරතුරුවලට සත්යව සහ කෙටිව පිළිතුරු ලබා දීම වැදගත් වේ. ඔබට නිශ්චිත තොරතුරක් නොදන්නා අවස්ථාවක, අනුමාන පිළිතුරු නොදී “මම නිශ්චිතව නොදනිමි” යනුවෙන් පැවසීම වඩාත් සුදුසුය. භය හේතුවෙන් පවසන කුඩා සාවද්ය පිළිතුරක් පසුව විශාල ගැටළුවක් ලෙස පෙනී යා හැක.
ප්රශ්න දිගු හෝ බරපතළ වන විට, ගැටලුව කුමක්ද සහ ඔබට එම ස්ථානයෙන් පිටව යා හැකිද යන්න සන්සුන්ව විමසීම කළ යුතුය. ඔවුන් භාවිතා කරන නියම වචනවලට අවධානය යොමු කිරීම වැදගත් වේ. “කරුණාකර රැඳී සිටින්න” සහ “ඔබ අත්අඩංගුවට ගෙන ඇත” යන වාක්ය අතර වෙනස, ඊළඟට සිදුවන දේට ඉතා වැදගත් වේ.
ඔබගේ නිශ්ශබ්දව සිටීමේ අයිතිය
ඊශ්රායල නීතිය යටතේ, නිල වශයෙන් රඳවා තබාගෙන ඇති හෝ අත්අඩංගුවට ගෙන ඇති පුද්ගලයෙකුට, නීතිඥයෙකු සමඟ උපදෙස් ලබා ගැනීමට පෙර පොලිස් ප්රශ්නවලට පිළිතුරු දීමට බැඳීමක් නොමැත. මෙම අයිතිය විදේශීය සේවකයන්ටද අදාළ වේ. ඔබට පැහැදිලිව මෙසේ පැවසිය හැක.
“මට ප්රශ්නවලට පිළිතුරු දීමට පෙර නීතිඥයෙකු සමඟ කතා කිරීමට අවශ්යයි.”
මෙම අයිතිය භාවිතා කිරීම විරුද්ධතාවයක් නොවේ. බොහෝ සේවකයන්, නීති උපදෙස් නොමැතිව, සම්පූර්ණයෙන් නොතේරෙන භාෂාවකින්, බිය සහ ආතතිය යටතේ ප්රශ්නවලට පිළිතුරු දී, පසුව තමන්ගේ වචන අපේක්ෂා නොකළ ආකාරයෙන් සටහන් වී ඇති බව දැනගෙන බරපතළ ගැටලුවලට ඇද වැටේ. ඉක්මනින් කතා කිරීමේ අවදානම, නවතින ලෙස ඉල්ලා සිටීමේ අවදානමට වඩා බොහෝ විට වැඩිය.
ඔබගේ නිශ්ශබ්දව සිටීමේ අයිතිය — එය වැදගත් වන අවස්ථාවල භාවිතා කිරීම
නිල වශයෙන් රඳවා තබාගෙන ඇති හෝ අත්අඩංගුවට ගෙන ඇති විට, ඔබට නිශ්ශබ්දව සිටීමට අයිතිය ඇත.
ඔබට මෙසේ පැවසිය හැක:
“මට ප්රශ්නවලට පිළිතුරු දීමට පෙර නීතිඥයෙකු සමඟ කතා කිරීමට අවශ්යයි.”
මෙම අයිතිය භාවිතා කිරීම නීතිමය වේ. එය ඔබ කිසිම වරදකට වගකිව යුතු බව අදහස් නොකරයි.
බිය, ලැජ්ජාව සහ සමාජ පීඩනය යනු සේවකයන් මෙම අයිතිය අත්හැරීමට ප්රධාන හේතු වේ.
පොලිසියට සෝදිසි කිරීමට (search) අවශ්ය වූ විට
සෝදිසි කිරීම බොහෝ සේවකයන්ට ආතතියක් ඇති කරන අවස්ථාවකි. මන්ද එහිදී සෝදිසි කිරීමට අවසර ලැබෙන දේ, සාමාන්ය ක්රියාවලිය කුමක්ද, සහ ඔබට විමසිය හැකි දේ කුමක්ද යන්න බොහෝ විට පැහැදිලි නොවන බැවිනි.
ශාරීරිකව සන්සුන්ව සිටීම සහ ප්රතිරෝධය දැක්වීම වෙනුවට සටහනක් තබා ගැනීම අවශ්ය වේ. එනම්:
● සෝදිසි කළ පුද්ගලයා කවුද
● ස්ථානය කොහේද
● ඔවුන් ගත් හෝ විවෘත කළ දේ කුමක්ද
● ඔවුන් කිසිවක් ඡායාරූපගත කළාද
● ඔබට කිසිදු ලියවිල්ලක් ලබා දුන්නාද යන්න පිළිබඳ සටහන් කර ගැනීමයි.
කාමරයක්, ලොකර් එකක්, වාහනයක් හෝ බෑගයක් සෝදිසි කළ විට, ඔවුන් පරීක්ෂා කළ ප්රදේශය සහ ඔවුන් ඉවත් කළ හෝ පිටපත් කළ දේ නිවැරදිව එදිනම සටහන් කර තැබීම අවශ්ය වේ. පසුව අහිමි වූ මුදල්, ලේඛන හෝ පැහැදිලි කළ නොහැකි හානියක් සොයාගන්නා විට එම සටහන ඔබ බලාපොරොත්තු වනවාට වඩා ඉතා වැදගත් වේ.
ඔබගේ නීතිඥයෙකු ලබාගැනීමේ අයිතිය
නීතිමය උපදෙස් ප්රමාද වීමට පෙර ඉක්මනින් ඉල්ලා සිටීම වැදගත් වේ. ඊශ්රායලයේ අත්අඩංගුවට ගෙන ඇති හෝ නිල ප්රශ්න කිරීමකට ලක්ව ඇති අවස්ථාවක, ප්රශ්නවලට පිළිතුරු දීමට පෙර නීතිඥයෙකු සමඟ උපදෙස් ලබා ගැනීමට ඔබට අයිතියක් ඇත.
ඔබට හීබ්රූ භාෂාව හොඳින් නොතේරෙන්නේ නම්, ලියවිල්ලක් අත්සන් කිරීමට පෙර එය පැහැදිලිව පැවසිය යුතුය. ඔබ තේරුම් නොගත් ලියවිල්ලකට අත්සන් කිරීම ඉතා විශාල වැරැද්දක් විය හැක. අන්තර්ගතය පැහැදිලි කර දෙන ලෙස ඉල්ලා සිටින්න. පරිවර්තනයක් ලබා නොදුනහොත්, අනුමාන නොකර එම ඉල්ලීම නැවත නැවත ඉදිරිපත් කිරීම කළ හැක.
ඔබට කියා සිටිය හැකි දේ සහ ඔබට විමසිය හැකි දේ
ඔබට මෙසේ පැවසිය හැක:
“මට මෙය තේරෙන්නේ නැහැ. අත්සන් කිරීමට පෙර කරුණාකර එය පැහැදිලි කරන්න.”
ඔබට මෙසේ විමසිය හැක:
“මම අත්අඩංගුවට ගෙනද, නැත්නම් මට මෙතැනින් පිටව යා හැකිද?”
ඔබට මෙසේ පැවසිය හැක:
“මට ප්රශ්නවලට පිළිතුරු දීමට පෙර නීතිඥයෙකු සමඟ කතා කිරීමට අවශ්යයි.”
ඔබට මෙසේ විමසිය හැක:
“මට මගේ තානාපති කාර්යාලය (embassy) සම්බන්ධ කරගැනීමට හැකිද?”
මේවා නීත්යානුකූල ඉල්ලීම් වේ. මෙවැනි ප්රශ්න ඇසීම තත්ත්වය තවත් ව්යාකූල කිරීමක් සිදු නොකරයි.
නරක තත්ත්වයක් තවත් නරක තත්වයට පත් කරන දෑ
● ඔබ ඉදිරියේ ඇති කරුණු කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීම වෙනුවට, ඔබගේ මිතුරෙකු නීතිය ගැන කියූ දේ මත පදනම්ව වාද කිරීම.
● හදිසියේම ඔබගේ ජංගම දුරකථනය ගෙන වීඩියෝ කිරීම. එවැනි දෙයක් වැරදි ලෙස අර්ථකථනය විය හැක. ඔබට සන්සුන්ව වීඩියෝ ගැනීමට අවශ්ය නම්, එය පැහැදිලිව කියා සිටින්න.
● පණිවිඩ මකා දැමීම, භාණ්ඩ සඟවා තැබීම, හෝ තත්ත්වය තුළම පිරිසිදු කිරීම යනාදී ක්රියා බොහෝවිට මුල් ගැටළුවට වඩා බරපතල විය හැකි වීම.
● උද්වේගය හේතුවෙන් අධික ලෙස කතා කිරීම නොව ඔබගෙන් අසන ප්රශ්නයට පමණක් පිළිතුරු දිය යුතුය. එවැනි දේ නිසා පසුව නිවැරදි කිරීමට අපහසු නොගැලපීම් ඇති කරයි.
පසුව සටහන් කරගැනීම්
ඔබ ආරක්ෂිත වූ වහාම සිද්ධියට අදාළ වේලාවන් සකස් කිරීම කළ යුතුය. ස්ථානය, වේලාව, නැවැත්වීමට දුන් හේතුව, ඔබෙන් ඇසූ දේ, ඔවුන් සෝදිසි කළ දේ, ඔවුන් ලබාගත් දේ, ඔවුන් ලබා දුන් ලියවිලි, සහ ඔබට එම ස්ථානයෙන් පිටව යා හැකිවූද යන්න ලියා තැබීම. ලැබූ ඕනෑම ලියවිල්ලක ඡායාරූප තබාගෙන ඩිජිටල් පිටපත්ද සුරක්ෂිත කිරීම මෙහිදී වැදගත් වේ.
ඔබගේ විදේශ ගමන් බලපත්රය හෝ නිල ලේඛන සම්බන්ධ වූ විට, අත්සන් කිරීමට බලපෑම් කළ විට, හෝ ප්රශ්න කිරීම දිගු වූ විට ඉක්මනින් නීති උපදෙස් ලබා ගැනීම අවශ්ය වේ. පළමුව HaKeren (1-800-354-442) සම්බන්ධ කරගන්න. එය නොමිලේ, බහුභාෂා සේවාවක් වන අතර විදේශ සේවක තත්ත්වයන් සම්බන්ධයෙන් පළපුරුදු උපදේශන සේවාවකි.
නිගමනය
අයිතිවාසිකම් උපකාරී වන්නේ ඔබ කලබලකාරී තත්ත්වයක සිටින අවස්ථාවකද ඒවා භාවිතා කළ හැකි විට පමණි. එය අර්ථවත් වන්නේ, කිසිවක් වැරදීමට පෙර සිටම ස්ථිර පුරුදු ගොඩනගා ගැනීමෙනි. ඔබට නිශ්ශබ්දව සිටීමේ අයිතිය ඇති බව දැන ගැනීම, ඔබට එම ස්ථානයෙන් පිටව යා හැකිදැයි විමසීම, නොසැලකිලිමත්ව කිසිවක් අත්සන් නොකිරීම සහ හැකි ඉක්මනින් සිදුවූ දේ සටහන් කර තබා ගැනීම යනාදියෙනි.
බොහෝ පොලිස් සම්බන්ධතා වියදම්කාරී හෝ බරපතළ තත්ත්වයන් බවට පත්වන්නේ, කෙනෙකු වැඩිපුර කතා කිරීම, ඉක්මනින් අත්සන් කිරීම, හෝ සිදුවූ දේ සටහන් නොකර අමතක කිරීම නිසාය.
විශේෂඥයාගෙන් අසන්න
“පොලිසිය අපගේ හවුල් මහල් නිවාසයට පැමිණ මගේ කාමරය කිසිදු ලේඛනයක් නොපෙන්වා පරීක්ෂා කළා. එය සාමාන්ය ක්රියාවක්ද? මට ලිඛිත වාර්තාවක් ඉල්ලා සිටීමට අයිතියක් තිබේද?”
ඔබේ ප්රශ්නය ඉදිරිපත් කරන්න: LankaConnect.com/ask-the-expert
Comments