ඩිජිටල් සාක්ෂි: පණිවිඩ, පටිගත හඬපට සහ ඡායාරූප නිවැරදිව සුරක්ෂිත කිරීම

ලිපියට සම්බන්ධ වැදගත් සෙවුම්: ඩිජිටල් සාක්ෂි, පණිවිඩ, ඡායාරූප, පටිගත හඬපට, ඊශ්‍රායලයේ සාක්ෂි සුරක්ෂිත කිරීම, හිරිහැර සාක්ෂි ලෙස ස්ක්‍රීන්ෂොට්, LankaConnect මාර්ගෝපදේශය.

---

හැඳින්වීම

මිනිසුන් බොහෝවිට ඩිජිටල් සාක්ෂිවල වටිනාකම තේරුම් ගන්නේ යමක් වැරදී ගිය පසුය. ඒ වෙලාවේදී පණිවිඩ මකා දමා ඇති අතර, ස්ක්‍රීන්ශොට් හි දින නොමැති වීම, පටිගත හඬපට ගොනුවට ප්‍රයෝජනවත් නොවන නමක් තිබිය හැකි වීම හෝ පැරණි දුරකථනය තවදුරටත් නොමැති වීම උදාහරණවේ.

ශක්තිමත් සාක්ෂි යනු කියවීමට පහසු සාක්ෂියකි. පසුව වෙනත් කෙනෙකුට ඒවා බැලූ විට, “කා විසින් කුමක් ප්‍රකාශ කළේද, එය කවදා සිදු වූයේද, සහ එය වැදගත් වන්නේ ඇයිද” යන්න ප්‍රශ්නයක් නොඅසාම තේරුම් ගත හැකි විය යුතුය.

---

ශක්තිමත් සාක්ෂි කෙබඳුද

ශක්තිමත් සාක්ෂි යනු පැහැදිලි, දිනය සහිත, හොඳින් සංවිධානය කළ, සහ පිටපත් කර තබාගත් (backed up) දත්තයි. ප්‍රයෝජනවත් ස්ක්‍රීන්ශොට් එකක නාම, අංක, කාල සටහන් (timestamps), සහ කතාබහ තේරුම් ගත හැකි තරම් සම්පූර්ණ කොටස් තිබිය යුතුය. ප්‍රයෝජනවත් ඡායාරූපයක් නම් විස්තරත් සමඟම එහි තත්ත්වය පෙන්විය යුතුය.

ප්‍රයෝජනවත් පටිගත හඬපට ගොනුවක් නම්, සති තුනකට පසුවත් එය කුමක්දැයි තේරුම් ගත හැකි ලෙස අර්ථවත් නාමයකින් සුරක්ෂිත කර තිබිය යුතුය.

හැකිතාක් මුල් පිටපත ආරක්ෂා කර තැබිය යුතුය. අධික ලෙස සංස්කරණය කළ, කපා ඉවත් කළ, හෝ නැවත එක් කර සැකසූ දෑ බොහෝවිට අඩු ලෙස ප්‍රයෝජනවත් වේ. මන්ද ඒවායෙන් “කුමන දේ ඉවත්/එක් කලාද?” යන ප්‍රශ්න ඇති විය හැක.

---

පණිවිඩ සුරක්ෂිත කරන්නේ කෙසේද

පෙර සිදු වූ දේ, කතා කළේ කවුරුන්ද, සහ එය යැවූ වේලාව යන කරුණු පැහැදිලිව පෙන්වීමට ප්‍රමාණවත් ලෙස සංවාදය (thread) සුරක්ෂිත කිරීම වැදගත් වේ. එය වාක්‍යයක් පමණක් නොව, යෙදුම(app) ඉඩ දෙන්නේ නම් චැට්(chat) පිටතට ගැනීම, සහ යෙදුම වෙනස් වුවහොත් හෝ ප්‍රවේශය අහිමි වුවහොත් භාවිතා කළ හැකි ලෙස වැදගත් ස්ක්‍රීන්ෂොට්ද සුරකින්න.

යෙදුම වෙනස් වුවහොත් හෝ ප්‍රවේශය නැති වුවහොත් භාවිතයට ගත හැකි ලෙස වැදගත් ස්ක්‍රීන්ෂොට්ද වෙනම සුරක්ෂිත කිරීම වැදගත් වේ.

ෆෝල්ඩර් පැහැදිලිව නම් කිරීම. “සේවක වැටුප් ප්‍රමාදය”, “මිතුරන්ගේ තර්ජන පණිවිඩ” “පාස්පෝට් ගැටලුව” ආදී ලෙස නම් කළ හැක.

---

ඡායාරූප, වීඩියෝ සහ පටිගත හඬපට

ඔබට තුවාලයක්, හානි වූ කාමරයක්, කැඩුණු අගුලක්, හෝ ආරක්ෂාව නොමැති සේවා ස්ථානයක් ඡායාරූපගත කරන විට, සමීප ඡායාරූප සහ පුළුල් ඡායාරූප දෙකම ගැනීම කළ යුතුය. සමීප ඡායාරූපයෙන් විස්තර පැහැදිලිව හදුනා ගත හැක. පුළුල් ඡායාරූප ස්ථානය සහ තත්ත්වය පැහැදිලිව පෙන්වයි.

ඔබ හඬපට හෝ වීඩියෝ පටිගත කරනවා නම්, එය කිරීමෙන් පසු කෙටි සටහනක් වහාම සුරක්ෂිත කර ගැනීම කළ හැක. එහි සිටියේ කවුද, එය සිදු වූයේ කොහේද, සහ ඔබ එය පටිගත කළේ ඇයිද යන්න සඳහන් කරන්න. එම සටහන සියල්ල සනාථ නොකරන නමුත්, පසුව තත්ත්වය පැහැදිලිව අමතක වීම වැළැක්වීමට එය උපකාරී වේ.

---

සාක්ෂි ආරක්ෂා කරන අමතර පිටපත් නීති

● පිටපත් ආරක්ෂිත email ගිණුමකට (Gmail, Yahoo) හෝ cloud storage එකකට (Google Drive, iCloud) යැවීම. දුරකථන නැතිවීම, ගැනීම, කැඩී යාම හෝ නැවත සැකසීම විය හැක.

● අර්බුදයකදී, එක් ස්ථානයක පමණක් තිබෙන සාක්ෂි තත්පර කිහිපයකින් අහිමි විය හැක. අවශ්‍ය වීමට පෙරම අමතර පිටපතක් තබා ගැනීම වැදගත් වේ.

● සංවේදී ගොනු සමාජ ගෘප්වලින් ඈත් කර තැබීම. ගොනුවක් වැඩිදෙනා අතර පැතිරීමේදී, එය පාලනයෙන් ඉවත් වීමත් සිදුවිය හැකි අතර සිදුවීම් පිළිබඳ සාක්ෂි දාමය දුර්වල විය හැක.

● එම සාක්ෂි සැබවින්ම අවශ්‍ය පුද්ගලයන් හෝ ආයතන සමග පමණක් බෙදා ගැනීම.

---

නිගමනය

ඔබගේ සාක්ෂි ෆෝල්ඩරය පසුව වෙනත් කෙනෙකුට කිසිම ප්‍රශ්නයක් නොඅසාම විවෘත කර තේරුම් ගත හැකි විය යුතුය. පැහැදිලි නාම, නොවෙනස් කාලසටහන්, මුල් ගොනු සහ සරල ව්‍යුහය මෙයට අදාළ වේ.

කලබලකාරී නොවන අවස්ථාවක මෙය කළ යුතු අතර හදිසි ලෙස සුරක්ෂිත කළ සාක්ෂි සමහර අවස්ථාවල ඵල රහිත වේ.

---

විශේෂඥයාගෙන් අසන්න

“මගේ වැටුප් ගැන විමසූ පසු මගේ සේවායෝජකයා මට තර්ජනය කළ WhatsApp පණිවිඩයක් මකා දැමුවා. එය ආපසු ලබා ගැනීමට ක්‍රමයක් තිබේද, දැන් මා කළ යුත්තේ කුමක්ද?”

ඔබේ ප්‍රශ්නය ඉදිරිපත් කරන්න: LankaConnect.com/ask-the-expert